OYAK Çimento, Balkanlara 180 Milyon Euro ile Tutunuyor

OYAK Çimento, Balkan pazarındaki varlığını kalıcı bir üretime dönüştürmek amacıyla Sırbistan'da faaliyet gösteren Polet çimento fabrikasını 180 milyon euro bedelle satın aldı. İşlem, OYAK grubunun son yıllarda hızlandırdığı uluslararasılaşma stratejisinin en somut adımlarından birini oluşturuyor. Anlaşmanın kapanmasıyla birlikte OYAK Çimento, Türkiye ve Portekiz'deki üretim tesislerinin yanına artık Batı Balkanlar'daki ilk entegre fabrikasını da eklemiş oluyor.

Neden Sırbistan, Neden Şimdi

Sırbistan'ın çimento sektörü, AB üyelik sürecinin ivme kazandığı dönemde ciddi bir yeniden yapılanma içine girdi. Holcim'in Lafarge Srbija markasıyla yürüttüğü genişleme planları ve CRH'ın bölgedeki varlığı, pazarın uluslararası oyuncular için cazip olduğunu teyit ediyordu. Nitekim ülkede mevcut kurulu kapasite 2,7 milyon ton civarında seyrederken hem altyapı yatırımları hem konut inşaatı, önümüzdeki on yılda talep tarafında sürekli bir baskı yaratacak. Avrupa Yatırım Bankası verilerine göre Batı Balkanlarda altyapı gelişmişliği AB ortalamasının yüzde elli altında kalıyor; bu boşluk, çimento gibi temel yapı malzemelerine olan talebi yapısal biçimde besliyor. OYAK Çimento yönetimi bu yapısal dinamiği fırsata çevirme kararı aldı.

Polet Fabrikasının Profili ve Stratejik Değeri

Polet tesisi, Sırbistan'ın kuzeyinde Vojvodina bölgesinde konumlanıyor. Fabrika hem yerli pazara hem de yakın coğrafyalara, özellikle Hırvatistan, Bosna-Hersek ve Kuzey Makedonya gibi ülkelere ihracat yapabilecek bir transit avantajına sahip. OYAK Çimento açısından bu konum, salt bir pazar payı hamlesi değil; Güneydoğu Avrupa'da entegre bir tedarik zinciri kurmanın da ilk halkası. Grup, Portekiz'deki CIMPOR operasyonlarından elde ettiği uluslararası yönetim deneyimini Sırbistan'a taşıyacak ve tesiste kapasite yenileme ile enerji verimliliği yatırımları planlandığı belirtiliyor.

180 milyon euroluk bu hamle, OYAK Çimento'nun Portekiz sonrasındaki en büyük tek yurtdışı yatırımı olarak öne çıkıyor.

OYAK'ın Uluslararasılaşma Çizgisi

OYAK grubu son beş yılda çimento alanında köklü bir dönüşüm geçirdi. 2019'da Portekiz ve Yeşil Burun Adaları'ndaki CIMPOR operasyonlarının devralınması, ardından 2024'te Tayvan Çimento (TCC) ile kurulan stratejik ortaklık kapsamında OYAK Çimento'nun yaklaşık 1,3 milyar euro kurumsal değer üzerinden yeniden yapılandırılması bu çizginin belirgin halkaları. TCC ile gerçekleştirilen anlaşmayla grup, dünya çimento pazarında hacim sıralamasında Çin dışı üreticiler arasında üst basamaklara taşındı. Sırbistan adımı, bu evrensel ölçekli stratejiye yerel derinlik katıyor: Artık Türkiye üretimini destekleyen bir kıta Avrupası üssü yalnızca Atlantik kıyısında değil, Balkan koridorunda da var.

AB Entegrasyon Sürecinin Yarattığı Talep Penceresi

Sırbistan, Haziran 2025 itibarıyla AB Büyüme Planı kapsamında ek 59 milyon euroluk hibe ve kredi paketine hak kazandı. Ülkeye tahsis edilen toplam destek 1 milyar euroyu geçiyor. Altyapı yatırımlarının ivmeleneceği bu dönemde çimento talebinin yüksek kalması bekleniyor. Avrupa Birliği'nin Batı Balkanlar'ı kapsayan yatırım çerçeveleri, yol, köprü, liman ve konut inşaatlarına will devam etmesini öngörüyor. OYAK Çimento bu pencereyi doğrudan üretimle karşılamak yerine yereldeki kapasite üzerinden değerlendirmeyi tercih ediyor; ithalat yerine yerli üretim, hem maliyet hem regülasyon açısından belirgin avantajlar sunuyor.

Bölgesel Rekabette Yeni Denge

Sırbistan çimento pazarında Holcim ve CRH gibi devlerin varlığı, rekabetin hiç de kolay olmayacağına işaret ediyor. Holcim, Lafarge Srbija aracılığıyla Obrenovac'ta 110 milyon euroluk yeni bir tesis kuruyor; bu hamle 2027 sonu gibi tamamlanacak ve piyasaya ilave kapasite sürecek. Yani OYAK Çimento, mevcut kapasiteyi devralarak satın alma yaklaşımını tercih etti; sıfırdan inşaat yerine hızlı operasyonel kazanım önceliklendi. Analistler bu tercihinin, maliyet ve zaman verimliliği açısından uygun bir giriş stratejisi olduğunu değerlendiriyor. Öte yandan Polet markasının bölgedeki tanınırlığı ve mevcut müşteri ilişkileri de satın alma bedelinin bir parçası.

Yatırımcı Perspektifinden Değerlendirme

OYAK Çimento hissedarları açısından bu hamle, uzun vadeli büyüme hikayesine coğrafi çeşitlendirme katıyor. Türkiye iç piyasasındaki dalgalanmalara karşı bir tampon işlevi görecek euro cinsinden gelir akışı, hem kur riskini dengeleyecek hem şirketin uluslararası değerleme çarpanlarını güçlendirecek. Nitekim benzer yapıdaki çok uluslu çimento şirketleri, tek pazara bağımlılıklarını azalttıkça borsa değerlemelerinde sistematik bir primin oluştuğunu gösteriyor. Satın alma bedelinin tamamının nakit mi yoksa karma finansman modeliyle mi karşılandığı henüz netlik kazanmış değil; bu detayın açıklanması, işlemin bilanço etkisini anlamak açısından belirleyici olacak.

■ MİZAN HABER