
Savunma ve Havacılık İhracatı Temmuz'da 1,12 Milyar Dolar
Sektör ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,4 arttı. Ocak-Temmuz döneminde 5 milyar 787 milyon dolara ulaşan ihracat, 8 milyar dolarlık yıl sonu hedefine yaklaşıyor.
İsviçreli gıda devi, Bursa Karacabey tesisini bölgesel bir kahvaltılık gevrek üssüne dönüştürme stratejisini hayata geçiriyor. Çikolata üretimi başka tesise kaydırılıyor.

Nestlé Türkiye, Bursa'nın Karacabey ilçesindeki entegre üretim tesisinde kayda değer bir hat yeniden yapılandırmasına gidiyor. Şirket, çikolata ve gofret üretimini başka bir tesise kaydırarak Karacabey fabrikasını tahıllı kahvaltılık üretimine odaklı bölgesel bir ihracat merkezi konumuna taşımayı hedefliyor. Bu hamle, Nestlé'nin küresel ölçekte sürdürdüğü portföy sadeleştirme ve yüksek büyüme kategorilerine kaynak yoğunlaştırma stratejisinin Türkiye yansıması olarak okunuyor.
Nestlé, Karacabey'deki ilk fabrikasını 1989 yılında kurdu. Cereal Partners Worldwide (CPW) ortaklığıyla, yani Nestlé ve General Mills'in küresel tahıl girişimiyle 2012'de açılan ikinci fabrika ise tesisin dönüşüm hikayesinin başlangıç noktası oldu. O dönemde yaklaşık 85 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilen bu ikinci tesis, Türkiye pazarına ek olarak Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki 14 ülkeye ihracat yapacak şekilde konumlandırıldı. Yıllık yaklaşık 15.000 ton kapasite, tesisin bölgesel bir tedarik merkezi olarak kurgulandığının somut göstergesiydi. Söz konusu ihracat odağı bugün de korunuyor ve şirketin bu konumlanmayı derinleştirmeye karar verdiği anlaşılıyor.
Gıda sektörü analistleri, kahvaltılık tahıllar kategorisinin dünyada ve gelişmekte olan pazarlarda istikrarlı büyüme sergilediğine dikkat çekiyor. Kentleşme, kadın iş gücüne katılım oranının artması ve hızlı yaşam temposu; kolay hazırlanabilen, besleyici kahvaltı seçeneklerine olan talebi canlı tutuyor. Türkiye de bu eğilimden payını alıyor. Öte yandan çikolata ve şekerleme segmenti, son yıllarda ham kakao fiyatlarındaki aşırı oynaklık ve küresel tedarik zinciri kısıtları nedeniyle hem maliyetini hem de marjını yönetmekte giderek zorlanıyor. Nestlé'nin bu iki dinamiği aynı anda değerlendirerek hat kararını şekillendirdiği düşünülüyor. Üretim varlıklarının tek bir yüksek verimli kategoriye yönlendirilmesi, kapasite kullanım oranını iyileştirirken işletme maliyetlerini de aşağı çekiyor.
Karacabey'deki CPW fabrikası, yılda yaklaşık 15.000 ton kahvaltılık gevrek üretimiyle 14 ülkeye ihracat yapıyor. Hat yeniden yapılandırması bu kapasiteyi daha da büyütmeyi hedefliyor.
Nestlé'nin Türkiye'ye yönelik yatırım iştahı son yıllarda belirgin biçimde artmış durumda. Türkiye Yatırım Ofisi verilerine göre şirket, Türkiye'deki toplam fabrika sayısını beşe çıkardıktan sonra 2025 yılında altıncı tesisini, Purina markasıyla evcil hayvan maması üretecek bir fabrikayı devreye almayı planlamıştı. Bu çeşitlenen üretim coğrafyası, Nestlé'nin Türkiye'yi yalnızca bir tüketim pazarı olarak değil, bölgesel bir operasyon merkezi olarak konumlandırdığını ortaya koyuyor. Karacabey'in tahıllı kahvaltılık üretimine özelleşmesi de bu büyük tablonun parçası: Her tesis, bir kategoride derinlik kazanacak ve bütün fabrikalar belirli ihracat havzalarına hizmet edecek şekilde konumlandırılacak.
Türkiye, buğday, mısır ve pirinç başta olmak üzere tahıl üretiminde köklü bir altyapıya sahip. CPW fabrikası kuruluşundan bu yana temel hammaddelerinin büyük bölümünü yerel kaynaklardan temin ediyor. Bu yapı, hem lojistik maliyetleri düşürüyor hem de kur riskini kısmen bertaraf ediyor. Karacabey'in bir ihracat üssü olarak güçlenmesi, bu yerel hammadde avantajının uluslararası rekabete dönüşmesi anlamına geliyor. Bölge için kurgulanmış düşük lojistik maliyeti, Türkiye'deki üretimin ihracat fiyatlandırmasında avantaj sağlamasına imkan tanıyor. Özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika pazarlarına ulaşmada Türkiye'nin coğrafi konumu tartışmasız bir değer taşıyor.
Küresel ölçekte bakıldığında Nestlé, 2024 itibarıyla büyüme ve maliyet baskılarını yönetmek için portföy optimizasyonunu hızlandırmış durumda. Düşük marjlı ya da ölçeklendirilmesi güç segmentleri daraltılırken yüksek talep gören ve ihracat potansiyeli bulunan kategoriler güçlendiriliyor. Karacabey'deki hat kararı bu genel eğilimi Türkiye özelinde somutlaştırıyor. Yatırımcılar açısından işaret önemli: Nestlé Türkiye, pasta büyütme yerine verimlilik artışı ve ihracat geliri üzerine kurulu bir büyüme modeline doğru yöneliyor. Çikolata hattının taşınması kısa vadede küçük bir operasyonel karmaşaya yol açabilir; ancak uzun vadede Karacabey fabrikasının kapasite kullanım oranı ve birim maliyet performansı üzerinde olumlu etki yaratması bekleniyor.
Şirket, çikolata üretiminin hangi tesise kaydırılacağını henüz kamuoyuyla ayrıntılı biçimde paylaşmadı. Nestlé Türkiye'nin Bursa bölgesindeki diğer tesisleri ya da farklı bir ilde konumlandırılmış yeni bir hat seçeneğinin gündemde olduğu tahmin ediliyor. Üretim altyapısının dağıtık bir yapıya kavuşturulması, tek bir noktaya bağımlılığı azaltırken tedarik zinciri esnekliğini de artırıyor. Bu tablonun netlik kazanması için Nestlé'nin yakın dönemde yapacağı resmi açıklamalar belirleyici olacak.
■ MİZAN HABER