
Savunma ve Havacılık İhracatı Temmuz'da 1,12 Milyar Dolar
Sektör ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,4 arttı. Ocak-Temmuz döneminde 5 milyar 787 milyon dolara ulaşan ihracat, 8 milyar dolarlık yıl sonu hedefine yaklaşıyor.
Şirket, İstanbul Başakşehir'deki karma kullanımlı AVM ve konut kompleksinde binaların taşıyıcı iskeletini tamamladığını duyurdu. Yapı kabası, projenin takvime sadık kaldığının somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Kiler Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (KLGYO), İstanbul Başakşehir'de hayata geçirdiği karma kullanımlı projesinde kritik bir inşaat evresini kapattı. Şirket, konut ve ticari işlevleri tek çatı altında buluşturmayı hedefleyen kompleksin taşıyıcı beton iskeletinin tüm binalarda tamamlandığını resmi olarak duyurdu. Gayrimenkul sektöründe yapı kabasının bitirilmesi, bir projenin geri dönüşü olmayan maliyet ve zaman taahhütlerinin yerine getirildiği eşik olarak kabul edildiğinden, bu açıklama piyasa çevrelerinde dikkatle karşılandı.
Başakşehir, son yıllarda İstanbul'un en hızlı büyüyen konut ve ticaret havzalarından biri konumuna yerleşti. İlçenin Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ne olan yakınlığı, bölgeye her gün on binlerce ziyaretçi çekerken konut talebini ve perakende cirosunu da yukarı taşıdı. Kiler GYO'nun söz konusu arsası, bu coğrafi avantajı doğrudan değerlendirmek üzere konumlandırılmış durumda. Şirketin daha önceki proje belgelerine göre geliştirme alanı, karma kullanım kurgusunda hem konut birimlerini hem de ticari katları kapsıyor; alt katlarda perakende ve AVM fonksiyonu üst katlarda ise rezidans tipli konutlar yer alıyor. Bu model, hem kira geliri hem değer artışı arayışındaki kurumsal yatırımcılar için alışılmış bir portföy dengesi sunuyor.
İnşaat finansmanı açısından bakıldığında, yapı kabasının bitirilmesi projenin artık cephe, iç mekan ve teknik tesisat aşamalarına geçtiğini gösteriyor. Bu aşamada toplam proje maliyetinin büyük bölümü fiilen harcanmış olur; dolayısıyla kredi kullanan GYO'lar için teminat değeri güçlenirken teslim takvimindeki belirsizlik de önemli ölçüde azalır. Kiler GYO cephesinde bu gelişme, hem inşaat kredi limitlerinin yeniden yapılandırılmasına hem de potansiyel ön kira görüşmelerinin başlatılmasına zemin hazırlıyor. Perakende sektöründe kiracılar, yüksek ciro beklentisi taşıyan lokasyonlarda kaba bina aşamasından itibaren müzakere masasına oturmayı tercih ediyor.
Yapı kabasının tamamlanması, projenin finansal takvimini somutlaştıran en kritik inşaat eşiğidir: bu noktadan sonra teslim tarihi bir olasılık olmaktan çıkıp bir taahhüde dönüşür.
Şirket son dönemde portföyünü yalnızca yeni inşaat projeleriyle değil, mevcut varlıkların işlevsel dönüşümüyle de genişletme yolunu seçti. Sapphire Kulesi'nde AVM fonksiyonunun ofis formatına çevrilmesi ve 19 binin üzerinde metrekarenin kiralanması bu stratejinin en güncel örneği. Benzer bir esnekliği Başakşehir projesinde de sergileme kapasitesinin bulunduğu değerlendiriliyor. Sektörde karma kullanım modelinin öne çıkmasının arka planında, tek fonksiyonlu projelerin boşluk riskine karşı duyulan hassasiyet yatıyor. AVM cephesindeki zayıflık konut satışıyla dengelenebilirken konut pazarındaki yavaşlama ticari kira gelirleriyle tamponlanabiliyor.
Türkiye'de faiz oranlarının 2024 döngüsünün zirvesini geride bırakıp aşamalı olarak gevşeme sürecine girmesiyle birlikte, GYO sektörü hem konut satışları hem de ticari kiralama cephesinde görece rahatlama beklentisi taşıyor. Bununla birlikte inşaat maliyetlerindeki enflasyon baskısı tam anlamıyla dinmedi. Çelik, çimento ve işçilik giderlerindeki yükseklik, döviz bazlı maliyet hesaplamalarını zorluyor; dolayısıyla iskeletin öngörülen bütçe içinde tamamlanmış olması, proje yönetimi açısından ayrı bir başarı göstergesi sayılıyor. Analistler, Borsa İstanbul'daki GYO endeksinin son çeyrekte önemli hacim hareketleri sergilediğini ve kurumsal yatırımcıların Kiler gibi aktif inşaat takvimli şirketlere yönelik ilgisinin belirginleştiğini not ediyor.
İskelet tamamlamanın ardından projenin önümüzdeki dönemde iki kritik süreci paralel yürütmesi bekleniyor: dış cephe ve iç mekan inşaatının hızlandırılması ile ticari alandaki kiracı görüşmelerinin somutlaşması. Kiler GYO'nun bu projedeki kira geliri takvimi ve beklenen metrekare birim fiyatları, şirketin yatırımcı sunumlarında net bir rehber olmaya devam ediyor. Emlakkulisi ve Retail Türkiye gibi sektör yayınları projenin Zonguldak ve İkitelli'deki kardeş girişimlerle birlikte şirketin portföy yoğunlaşmasının merkezinde yer aldığını vurguluyor. Önümüzdeki çeyrekte AVM katlarına yönelik ön kira anlaşmalarının duyurulması, projenin ticari canlılığı konusundaki en güçlü gösterge olacak.
■ MİZAN HABER