STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, gelirinin yüzde 65'ini ihracattan elde eden şirketini döner kanat kamikaze insansızlardan denizaltı araçlarına uzanan bir portföyle küresel savunma pazarında konumlandırıyor. Bu bir teknoloji hikayesi olduğu kadar bir iş modeli hikayesidir.
Savunma sanayii şirketi STM'nin genel müdürü Özgür Güleryüz'ün masasında bekleyen birkaç dosya var: Körfez'deki olası ortaklık teklifleri, bir Asya-Pasifik ülkesiyle süren müzakereler ve NATO üyesi bir Avrupa ülkesine yapılan ilk insansız sistem ihracatının takip süreci. Bu dosyaların ortak paydası, insansız hava ve deniz platformları. Güleryüz, 1991'de kurulan ve uzun yıllar daha çok platform yönetim ve sistem mühendisliği hizmetleriyle tanınan STM'yi, son üç yılda köklü biçimde dönüştürdü: Şirket artık kendi ürünlerini geliştiren, üreten ve ihraç eden bir savunma teknolojisi firması.
STM'nin finansal yapısının en dikkat çekici özelliği bu oran: Toplam cirosunun yaklaşık yüzde 65'i yurt dışı satışlarından geliyor. Güleryüz, bu oranı bir hedef olarak değil bir kural olarak benimsiyor. Konuyu kamuoyuyla paylaştığı konuşmalarında yöneticinin formülü nettir: ihracattan kazan, kazandığını Ar-Ge'ye döndür, yeni ürün çıkar, yeni pazara gir. Küresel savunma pazarında büyük oyuncuların gölgesinde kalabilen orta ölçekli bir şirket için bu döngü, hem sürdürülebilirlik hem de teknoloji birikimi açısından belirleyici bir tercih.
STM'nin uluslararası arenada en fazla tanınan ürünü, döner kanatlı kamikaze insansız hava aracı KARGU. Türkiye'nin ilk milli taarruz insansızı unvanını taşıyan sistem, gerçek muharebe koşullarında sınandıktan sonra uluslararası alıcıların radarına girdi. KARGU; antiradar arama kafası ve zırh delici versiyonlarıyla sürekli güncelleniyor, bu da mevcut müşteri tabanına ek satış kapıları açıyor. Sabit kanatlı tüp atışlı mühimmat ALPAGU ise 2025 yılı sonunda Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine resmi olarak kabul edildi. Ocak 2026'da STM, KARGU ve ALPAGU'yu bir AB ve NATO üyesi Avrupa ülkesine ihraç ettiğini duyurdu. Sistemlerin zırhlı araçlarla entegrasyonu ve müşterinin mevcut muharebe yönetim mimarisine dahil edilmesi de bu paketin parçası. Bu gelişmeyle birlikte STM'nin insansız hava sistemleri ihracatı dört kıtaya ve 15 müşteri ülkeye ulaştı.
STM'nin ihracat haritası artık dört kıtayı ve 15 ülkeyi kapsıyor; Güleryüz, 50'den fazla ülkeyle aktif iş geliştirme temasını sürdürüyor.
Hava platformlarıyla başlayan insansız sistem stratejisi, deniz boyutuna da taşınıyor. STM, Yonca Tersanesi ile ortaklık kurarak SAHA Expo 2026'da Yaktu adlı harcanabilir insansız yüzey aracını (USV) tanıttı. Boyu 5,8 metre, deplasmanı 1,7 ton olan Yaktu, asimetrik deniz hareketi gereksinimlerine yanıt vermek üzere tasarlandı. Savunma Sanayii Başkanlığı'nın açıkladığı bilgilere göre Türk deniz kuvvetleri bu kategoride 100 adetlik alım için adım attı; bu iç sipariş, ürünün olgunlaşmasını ve ihracat fırsatlarını hızlandırabilecek bir kaldıraç işlevi görüyor. Güleryüz ayrıca insansız sualtı araçlarında (UUV) testlerin tamamlanma aşamasına geldiğini paylaştı; bu alan şirketin bir sonraki ihracat genişleme cephesi olarak öne çıkıyor.
Şubat 2026'da Riyad'da düzenlenen World Defense Show'a katılan STM, hem savaş gemisi yönetim sistemlerini hem de insansız platformlarını Körfez alıcılarına sundu. Bu coğrafya, Türk savunma sanayii için stratejik bir öncelik taşıyor: Körfez ülkeleri, Batılı tedarikçilerden bağımsız platform arayışını artırırken Türkiye, rekabetçi fiyat ve esnek teknoloji transferi teklifleriyle cazip bir alternatif konumuna geliyor. Paralel olarak STM, Asya-Pasifik'te de pazar geliştirme faaliyetlerini yoğunlaştırdı. Şirketin 50'den fazla ülkeyle sürdürdüğü aktif temas ağı, bu iki bölgeyi de kapsıyor. Öte yandan Portekiz Deniz Kuvvetleri için ikinci lojistik destek gemisinin yapım sürecini yürüten STM, deniz platformları tarafında da Avrupa'da referans inşa ediyor.
STM'nin büyüme grafiği, Türk savunma ihracatının genel seyrini yansıtıyor. Anadolu Ajansı ve Defence Turkey verilerine göre Türkiye'nin savunma ve havacılık ihracatı 2025 yılında yüzde 48 artışla 10,5 milyar doları aştı; bu oran, 2024'teki 7,1 milyar dolarlık rekorun üzerine çıkılarak gerçekleştirildi. Bu büyümenin önemli bir parçasını insansız sistemler oluşturuyor ve STM, bu segmentte Baykar'dan farklı bir niş tutuyor: Daha küçük, daha ucuz, daha kolay entegre edilebilir taktik platformlar. Güleryüz, bu farklılaşmayı bilinçli bir rekabet stratejisi olarak konumlandırıyor. BOYGA gibi Ukrayna savaşının sahada öğrettikleriyle şekillendirilmiş mühimmat bırakma sistemleri de portföydeki bu taktik çeşitliliği pekiştiriyor.
Yatırımcı perspektifinden bakıldığında STM'nin modeli, ihracat gelirini Ar-Ge harcamasına bağlayan bir öz finansman döngüsüne dayanıyor. Bu yapı kısa vadede şirketin dışarıdan fon bağımlılığını düşürürken uzun vadede ürün gamının derinleşmesini mümkün kılıyor. Bununla birlikte risksiz değil: Jeopolitik konjonktür değiştiğinde pazara erişim güçleşebilir, teknoloji transferi talepleri marjları sıkıştırabilir. Güleryüz'ün önündeki asıl sınav, hem ürün gamını hem de coğrafya çeşitliliğini aynı anda genişletirken şirketin operasyonel odağını korumak. Bu denge sağlandığında STM, bir hizmet firmasından küresel savunma ekosisteminde söz sahibi bir ürün şirketine dönüşümünü tamamlamış olacak.
■ MİZAN HABER
Türkiye Varlık Fonu'nun portföy yöneticisi Recep Biçer, Körfez'deki egemen servet fonlarıyla kurulan köprünün görünmez mimarlarından biri. Rakamlar büyük, beklentiler daha da büyük; ama gerçekleşen ile taahhüt edilen arasındaki mesafe henüz kapanmadı.
Türkiye'nin en büyük internet çıkışını yaratan girişimci, şimdi B2B yazılım ve yapay zeka destekli platformlara odaklanan yapılandırılmış bir melek portföyü inşa ediyor. Rakamlar ve tez net: tekrar eden gelir, ölçeklenebilir iş modeli, küresel adreslenebilir pazar.
Koç Holding CEO'su Levent Çakıroğlu, grubun 100. kuruluş yılında karbonsuzlaşmayı soyut bir taahhütten çıkarıp somut bir iş modeline dönüştürüyor. Enerji, otomotiv ve rafinaj cephelerinde eş zamanlı ilerleyen dönüşüm, yalnızca Türkiye'nin en büyük holdingini değil, sektörün tamamını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.