Mavi Giyim'in kurucusu Sait Akarlilar, kendi adıyla ozdeslesmiş denim markasını artık başka bir mirasa taşıyor: sıfır su deşarjli üretim modeli. CDP'den ust uste uc yıl Double A alan şirket, sektörün en zorlu dönüşümüne liderlik ediyor.
1954 yılında Istanbul'da bir terzi ciragi olarak başladığı yolculuğu, Sait Akarlilar'i bugün küresel ölçekte sürdürülebilirlik standartlarını yeniden yazan bir is insanına donüstürdü. Mavi Giyim'in kurucusu, yarım asri asan üretim deneyimini Çerkezköy'deki ERAK tesislerinde yeni bir vizyona kanalize etti: tekstil endüstrisinin en değerli ve en tartışmalı kaynağına, suya olan bağımlılığını sıfıra indirmek. Bu hamle, yalnızca bir çevre taahhüdü değil; aynı zamanda AB'nin Yeşil Mutabakatı ve küresel yatırımcı baskısı altında şekillenen yeni ticaret gerçekliğine verilen hesaplı bir yanıt.
Akarlilar'in hikayesi, 1960'ta kendi adına açtığı küçük atölyeden ERAK'in 1984'teki kuruluşuna uzanır. Istanbul'a yaklaşık bir saat mesafedeki Çerkezköy'de konumlanan tesis, bugün 75.000 metrekarelik arazi üzerinde 30.000 metrekarelik kapalı alana sahip, denim ve dokuma üretimini dikey olarak entegre eden bir kompleks halini aldı. ERAK, yalnızca Mavi Giyim'in üretim omurgası değil; markanın teknoloji laboratuvarı işlevi de görüyor. Özel yikama prosesleri, leke kontrol sistemleri ve giderek ağırlık kazanan su döngüsü teknolojileri bu tesisten hayata geçirilmektedir.
Tekstil boyama ve yikama prosesleri, endüstrinin en su-yoğun asamilarini oluşturur. Geleneksel denim üretiminde bir kilogram kumaşin işlenmesi için onlarca litre su harcanabilmektedir. Mavi'nin ERAK bünyesinde hayata geçirdigi yaklaşım bu denklemi köklü biçimde değiştirmeyi hedefliyor. Uygulanan E-flow teknolojisi, giysilerin yüzeyini işleme alınırken neredeyse sıfır su kullanan ve prosesten hiç deşarj üretmeyen bir mekanizma üzerine kuruludur. Şirketin açikladigi verilere göre bu yöntem, geleneksel alternatiflere kıyasla enerjide yüzde doksana yakın tasarruf sağlamaktadır. Bunun yani sıra Green Ball teknolojisi de jean üretiminde kimyasal ve su kullanımını azaltan alternatif bir yikama yöntemi olarak tesise entegre edilmiştir.
Mavi, CDP'nin Iklim Değişikliği ve Su Güvenligi programlarında 2023, 2024 ve 2025 yıllarında arka arkaya Double A notu alan Türkiye'nin ilk ve tek hazir giyim markası oldu.
Carbon Disclosure Project'in (CDP) küresel şirketlere yönelik değerlendirme sisteminde en üst skala olan A notu, kurumsal yatırımcılar ve tedarik zincirleri için giderek belirleyici bir kriter haline gelmektedir. Mavi, hem Iklim Değişikliği hem de Su Güvenligi programlarında 2023, 2024 ve 2025 yıllarında ard arda Double A notu alarak bu alanda Türkiye'de emsal oluşturan tek hazir giyim şirketi konumuna yükseldi. Söz konusu başarı, 127 trilyon dolar portföy büyüklügünü temsil eden 640'tan fazla kurumsal yatırımcının çevre verilerine erişim talep ettiği bir ortamda markanın işlem gordügü Borsa Istanbul'daki BIST Sürdürülebilirlik 25 endeksine alınmasını da beraberinde getirdi.
Mavi'nin sürdürülebilirlik atılıminin salt bir itibar yönetimi hamlesi olmadığı, mali rakamlara yansımaya başlayan bir rekabet stratejisi olduğu anlaşılıyor. Şirket, üretiminin yaklaşık yüzde seksenini Türkiye'de gerçeklestiriyor. Bu durum, AB Sinir Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) ve yeni nesil sürdürülebilir tekstil yönetmelikleri (EUDR ve Ecodesign Regülation) karşısında Türkiye kaynaklı üreticiler üzerindeki uyum baskısını doğrudan Mavi'nin gündemine taşımaktadır. Enerji ve hammadde maliyetlerinin azaltılması da bu tabloda belirleyici bir etken: Science Based Targets initiative (SBTi) onaylanan net-sıfır emisyon hedefleri, yalnızca bir beyan olmaktan çikarak şirketin sermaye harcamalarını yönlendiren bir çerçeveye dönüsüyor.
Sait Akarlilar, Mavi'yi 1991'de Istanbul'da kurdu ve markayı Kuzey Amerika'dan Avrupa'ya, Orta Doğu'dan Rusya'ya uzanan küresel bir agla besleyerek büyüttü. Uzun yıllar aktif rol üstlenen Akarlilar'in vizyonu, şirketin kurumsal sürdürülebilirlik yapısına da sinmis durumda: 2025 yılında Türk Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları'na (TSRS) uyumlu ilk raporu yayımlayan Mavi, şeffaflık ve ölçülebilirlik ilkesini kamuya hesap verme mekanizması olarak benimsemis oldugunun isaretini veriyor. Şirket, yatırımcılarından müsterilerine kadar geniş bir paydas grubuna net bir mesaj gönderiyor: sürdürülebilirlik artık maliyet kalemi değil, büyüme stratejisinin kendisi.
■ MİZAN HABER
Türkiye Varlık Fonu'nun portföy yöneticisi Recep Biçer, Körfez'deki egemen servet fonlarıyla kurulan köprünün görünmez mimarlarından biri. Rakamlar büyük, beklentiler daha da büyük; ama gerçekleşen ile taahhüt edilen arasındaki mesafe henüz kapanmadı.
Türkiye'nin en büyük internet çıkışını yaratan girişimci, şimdi B2B yazılım ve yapay zeka destekli platformlara odaklanan yapılandırılmış bir melek portföyü inşa ediyor. Rakamlar ve tez net: tekrar eden gelir, ölçeklenebilir iş modeli, küresel adreslenebilir pazar.
Koç Holding CEO'su Levent Çakıroğlu, grubun 100. kuruluş yılında karbonsuzlaşmayı soyut bir taahhütten çıkarıp somut bir iş modeline dönüştürüyor. Enerji, otomotiv ve rafinaj cephelerinde eş zamanlı ilerleyen dönüşüm, yalnızca Türkiye'nin en büyük holdingini değil, sektörün tamamını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.