Peak XV Partners'in yönetici ortağı Rajan Anandan, Hindistan ve Güneydoğu Asya'yı küresel risk sermayesinin merkezine taşıdı. Türkiye ise bu haritada henüz bir nokta bile değil.
Rajan Anandan'ın adını Türk girişim ekosisteminde duyan neredeyse yoktur. Oysa bu isim, son on yılda Hindistan'ın teknoloji dönüşümünü mümkün kılan birkaç kilit figürden biridir. MIT mezunu mühendis, McKinsey danışmanı, Google Hindistan genel müdürü ve şimdilerde Peak XV Partners (eski adıyla Sequoia Capital India) yönetici ortağı olan Anandan, yüzü aşkın erken aşama girişime yatırım yapmış, beşini 'unicorn' statüsüne taşımış bir isimdir. Türk girişimciler ve kurumsal yatırımcılar için asıl soru şudur: Bu tablo, Türkiye için bir model mi, yoksa kaçırılmış bir fırsat mı?
Anandan, 1987-1991 yılları arasında MIT'de makine mühendisliği okudu; ardından Stanford'da üretim mühendisliği alanında yüksek lisansını tamamladı. Bu teknik altyapı, onun sonraki yatırımcılık anlayışının temelini oluşturur: teknoloji şirketlerinin içini gerçekten okuyabilen, ürün mimarisini değerlendirme kapasitesine sahip bir risk sermayecisi profili. Dell'de başlayan kurumsal kariyeri Microsoft Hindistan genel müdürlüğüyle devam etti. 2011'de Google Hindistan ve Güneydoğu Asya başkanlığına geçti. Sekiz yıl boyunca yönettiği bu pozisyonda Google'ın bölgedeki iş hacmini milyar dolar ölçeğine taşıdı. Bu deneyim ona yalnızca operasyonel bir birikim değil, sahada inşa etmenin ne anlama geldiğini de öğretti.
Anandan, 2019'da Google'dan ayrılarak Sequoia Capital India bünyesine katıldı. Görevini Surge programını ölçeklendirmek üzerine kurdu. Surge, Hindistan ve Güneydoğu Asya'daki erken aşama girişimlere 1 ila 3 milyon dolar arasında tohum sermayesi sağlayan, bununla birlikte mentorluk, kurucu topluluğu ve küresel ağ erişimi sunan bir hızlandırma modelidir. 2023'te Sequoia'nın küresel yapısından ayrışmasıyla birlikte Peak XV Partners adını alan yapı, bugün 9 milyar doların üzerinde varlık yönetmektedir. BusinessWire'ın aktardığına göre bu bağımsızlaşma, ABD, Çin ve Asya pazarlarının birbirinden kopmaya başladığı jeopolitik bir dönemeçte stratejik bir netlik arayışının ürünüdür. Peak XV, 2026 yılı başında Hindistan tohum fonu, Hindistan girişim fonu ve APAC fonu olmak üzere üç ayrı yapıdan oluşan 1,3 milyar dolarlık yeni bir sermaye havuzu kapattı.
Peak XV'in portföyünde yüz yirmi üç şirket var. Bunların hiçbiri Türkiye kaynaklı değil. Bu boşluk, bir tercih midir, yoksa bir farkındalık eksikliği mi?
Anandan'ın yatırım çerçevesi, 'misyoner kurucular, paralı askerler değil' ilkesi üzerine kuruludur. Kısa vadeli finansal çıkış hedefleyen girişimciler yerine, uzun soluklu bir sorun çözme motivasyonuyla yola çıkan isimleri tercih eder. YourStory'nin Nisan 2025 tarihli röportajında bu eğilimini derin teknoloji alanına doğru belirgin biçimde genişlettiği aktarıldı: portföyünün yüzde 15-20'si artık derin teknoloji girişimlerinden oluşuyor. Üç yıl önceki bu oran sıfırdı. Yapay zeka, SaaS, siber güvenlik ve sağlık teknolojisi bu portföyün temel katmanlarını oluşturuyor. Öne çıkan yatırımları arasında değerlemesi 2,6 milyar doları aşan Moglix, eğitim platformu Unacademy ve siber güvenlik şirketi SAFE Security yer alıyor.
Peak XV'in coğrafi odağı Hindistan ve Güneydoğu Asya olarak tanımlanmış. Türkiye bu haritada resmi olarak bulunmuyor. Firma, 2022'de Suudi arabistanlı fintech şirketi Lean Technologies'e yatırım yaparak Körfez'e ilk adımını attı; bu, Orta Doğu'ya ilk doğrudan girişimdi. Türkiye ise MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) ile Avrupa arasında bir köprü konumunda olmasına karşın bu radarın dışında kalmaya devam ediyor. Türk ekosisteminin son verileri, bu ilgisizliğin bir tercih olmaktan çıkıp giderek daha pahalı bir hata haline geldiğini gösteriyor. Daily Sabah'ın aktardığı Türkiye Yatırım Ofisi verilerine göre 2024 yılında Türk girişimlerine yapılan toplam yatırım 2,6 milyar dolara ulaştı; bu rakam 2023'e kıyasla yüzde dörtyüz yirmiden fazla artış anlamına geliyor. Trendyol (16,5 milyar dolar), Getir, Dream Games ve Insider gibi unicorn'lar, Türkiye'nin yalnızca iç taleple değil, küresel ölçekte rekabet edebilir bir ekosisteme sahip olduğunu kanıtladı.
Anandan'ın Surge modeli, yapısal olarak kopyalanabilir bir çerçeve sunar: küçük biletli erken sermaye, yoğun kurucu eğitimi ve ortak ağ etkisi. Türkiye'de bu modelin tam karşılığı henüz oluşmamış. Mevcut hızlandırıcılar ve risk sermayesi fonları daha çok seri A ve üstü turları hedeflerken, erken tohum aşamasında sistematik bir destek mimarisi inşa edilmemiş. Türkiye'nin 2030 hedefi, yüz unicorn ve yüz bin teknoloji şirketi. Bu hedefe ulaşmak, yalnızca büyük turlarda sermaye değil, Anandan'ın yirmi yıldır uyguladığı türden bir kurucu geliştirme disiplinini de gerektiriyor. İstanbul'un genç mühendis tabanı, köklü teknik üniversiteleri ve bölgesel köprü konumu, teorik olarak bu modele zemin hazırlıyor. Boşluk sermayede değil, sermayeyi yönlendiren kurumsal olgunlukta.
Rajan Anandan'ın Türkiye'de herhangi bir yatırımı bulunmuyor. Bu, bir haber değil, bir veridir. Ama bu veri, aynı zamanda bir fırsatın henüz masaya taşınmadığını gösteriyor. Anandan tarzı bir yatırımcı profili; teknik derinliği olan, uzun vadeli düşünen, kurucuyu merkeze alan, büyük çıkışlardan çok büyük misyonlar arayan bir figür, Türkiye gibi volatil ama üretken bir ekosistemde ne yapabilir? Bu sorunun cevabı spekülatif. Ama soruyu sormak bile, Türk girişim dünyasının hangi niş konumlara ihtiyaç duyduğunu netleştiriyor. Küresel risk sermayecileri Türkiye'yi geçiyor; Türkiye ise bu geçişlere çoğu zaman istatistiklerle değil, somut yatırım bağlantılarıyla yanıt vermeyi öğrenmek zorunda.
■ MİZAN HABER
Türkiye Varlık Fonu'nun portföy yöneticisi Recep Biçer, Körfez'deki egemen servet fonlarıyla kurulan köprünün görünmez mimarlarından biri. Rakamlar büyük, beklentiler daha da büyük; ama gerçekleşen ile taahhüt edilen arasındaki mesafe henüz kapanmadı.
Türkiye'nin en büyük internet çıkışını yaratan girişimci, şimdi B2B yazılım ve yapay zeka destekli platformlara odaklanan yapılandırılmış bir melek portföyü inşa ediyor. Rakamlar ve tez net: tekrar eden gelir, ölçeklenebilir iş modeli, küresel adreslenebilir pazar.
Koç Holding CEO'su Levent Çakıroğlu, grubun 100. kuruluş yılında karbonsuzlaşmayı soyut bir taahhütten çıkarıp somut bir iş modeline dönüştürüyor. Enerji, otomotiv ve rafinaj cephelerinde eş zamanlı ilerleyen dönüşüm, yalnızca Türkiye'nin en büyük holdingini değil, sektörün tamamını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.