Murat Ülker, 7 milyar dolarlık borç krizini geride bırakarak pladis çatısı altında küresel gıda devini yeniden kuruyor. İngiltere'de 68 milyon sterlin, Orta Asya'da yeni pazarlar ve rekor satışlar bunun somut göstergesi.
Türkiye iş dünyasının en sancılı borç yeniden yapılandırma süreçlerinden birini atlatan Yıldız Holding, bugün farklı bir tablo sunuyor. 2018'de yaklaşık 7 milyar dolara ulaşan borç yükü, beş yıl içinde 1 milyar doların altına çekildi. Holding bünyesindeki küresel atıkıştır gıda platformu pladis ise 2024 yılında 3,23 milyar sterlinlik satış rakamı açıklayarak rekor kırdı. Bu tablonun mimarı, pladis Yönetim Kurulu Başkanı ve Yıldız Holding'in kurucu hissedarı Murat Ülker, portföyü sadece kurtarmadı; yeniden tasarladı.
Yıldız Holding'in borç sarmalına girişi, 2014 yılındaki United Biscuits satın alımıyla hız kazandı. 3,2 milyar dolara gerçekleştirilen bu işlem, holdingi dünyada üçüncü büyük bisküvi üreticisi konumuna taşıdı; ancak ardından gelen kur baskısı ve faiz artışları ciddi bir finansal yük oluşturdu. Murat Ülker'in önderliğinde başlatılan çözüm stratejisi iki ayak üzerine kuruluydu: çekirdek gıda ve perakendeye odaklanmak, diğer alanlarda ise varlık satmak. Ülker'in kendi ifadesiyle, beş yıl içinde 30'u aşkın fabrika ve şirketten çıkış yapıldı. Şaşırtıcı olan şu: Holding bu süreçte küçülmedi, tersine büyüdü.
Holding'in gıda dışı varlık satışlarının en dikkat çekici halkalarından birini MarinTurk oluşturdu. Yıldız, İstanbul Pendik ve Göcek'teki üç marinayı Koç Grubu'na yaklaşık 100 milyon euro karşılığında devretmeyi kabul etti. Yönetim kurulunun kamuoyuna yaptığı açıklamada gerekçe net biçimde ortaya konuldu: gıda ve perakende alanındaki dinamik portföy yönetimi çerçevesinde marina ile turizm yatırımlarından çıkış kararı alındı. Bu hamle, stratejik odaklanmanın sembolik değil, fiili olduğunun somut kanıtı niteliğindedir. Benzer biçimde, Godiva'nın Asya-Pasifik operasyonlarının 2019'da MBK Partners'a satışı da bu çizginin erken bir örneğiydi.
pladis, 2024'te 3,23 milyar sterlinlik küresel satış rakamıyla rekor kırdı. Bir önceki yıla göre yüzde 17 büyüyen bu rakamın önemli bir bölümü uluslararası pazarlardan geldi.
pladis, 2016'da Ülker, United Biscuits ve DeMet's Candy Company markalarını tek çatı altında toplamak amacıyla kurulan bir yapı olarak doğdu. Bugün McVitie's, Godiva ve Ülker gibi üç büyük küresel markayı yöneten bu platform, 2024 sonuçlarını açıkladığında rakamlar sektörün dikkatini çekti. Pladis genel müdürü Nicola Boulton, Grocery Gazette'e verdiği açıklamada özellikle uluslararası pazarlarda çift haneli büyüme kaydedildiğini vurguladı. İngiliz pazarında da satışlar yüzde 2 artarak 1 milyar sterling eşiğini aştı.
Büyümenin salt bir piyasa kazanımı olmadığını, üretim kapasitesine de yansıtıldığını kanıtlayan en somut adım İngiltere'den geldi. pladis, 2025 yılında İngiliz üretim tesislerine 68 milyon sterlin yatırım yapacağını açıkladı. Stockport, Carlisle ve Liverpool'daki fabrikalara yönlendirilecek bu kaynağın en büyük dilimi olan 33 milyon sterling, Jacob's Cream Crackers'ın üretildiği Aintree tesisine ayrıldı. Projenin 2026 sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor. Yatırımın hem karbon azaltımını hem de üretim modernizasyonunu hedeflediği belirtildi. Bu adım, İngiltere'de uzun vadeli taahhüdün de sinyali olarak değerlendiriliyor.
pladis'in büyüme coğrafyası yalnızca Batı Avrupa ile sınırlı değil. 2025 yılında şirket, Orta Asya'nın en hızlı büyüyen pazarlarından biri olan Özbekistan'a girdi. Taşkent merkezli bir dağıtım deposu kurulan ülkede, 12 farklı şehirdeki bayiler aracılığıyla 30.000'den fazla satış noktasına ulaşılması hedefleniyor. İlk yılda 105 farklı Ülker ürününün haftalık düzenli dağıtıma sokulması planlandı. pladis'in bölgedeki varlığı yeni değil; Kazakistan'da 25 yılı aşkın bir üretim geçmişi bu adımın zeminini çoktan hazırlamıştı. Özbekistan, 38 milyona yaklaşan nüfusuyla stratejik önemi tartışmasız bir pazar.
Forbes'un 2025 listesine göre 5,5 milyar dolar net servete sahip olan Murat Ülker, Türkiye'nin en varlıklı iş insanı unvanını korurken kurduğu şirketi de dönüşüme tabi tutuyor. Yıldız Holding'in kuruluşundan bu yana izlenen yolun temel koordinatları değişmedi: gıda ve bisküvi çekirdek iş, dünya genelinde ölçek, finansal disiplin ile uzun vadeli marka değeri. 2008'de Godiva'yı, 2014'te United Biscuits'i satın almak; ardından 7 milyar dolarlık borcu yönetmek ve düzelttikten sonra yeniden saldırıya geçmek, bu felsefenin pratik yansıması. Bugün pladis, dünyanın önde gelen üç bisküvi platformundan biri konumunda. Yıldız ise artık borç krizinin değil, küresel büyüme stratejisinin konuşulduğu bir holding.
■ MİZAN HABER
Türkiye Varlık Fonu'nun portföy yöneticisi Recep Biçer, Körfez'deki egemen servet fonlarıyla kurulan köprünün görünmez mimarlarından biri. Rakamlar büyük, beklentiler daha da büyük; ama gerçekleşen ile taahhüt edilen arasındaki mesafe henüz kapanmadı.
Türkiye'nin en büyük internet çıkışını yaratan girişimci, şimdi B2B yazılım ve yapay zeka destekli platformlara odaklanan yapılandırılmış bir melek portföyü inşa ediyor. Rakamlar ve tez net: tekrar eden gelir, ölçeklenebilir iş modeli, küresel adreslenebilir pazar.
Koç Holding CEO'su Levent Çakıroğlu, grubun 100. kuruluş yılında karbonsuzlaşmayı soyut bir taahhütten çıkarıp somut bir iş modeline dönüştürüyor. Enerji, otomotiv ve rafinaj cephelerinde eş zamanlı ilerleyen dönüşüm, yalnızca Türkiye'nin en büyük holdingini değil, sektörün tamamını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.