Rönesans Holding'in kurucusu Erman Ilıcak, 1993'te St. Petersburg'daki tek bir şantiyeden başladığı yolculuğu 28 ülkeye taşıdı. Türkmenistan'dan Irak'a uzanan enerji altyapısı projeleri, Türk müteahhitliğinin dönüşüm hikayesini yazmaya devam ediyor.
1993 yılında Sovyetler Birliği'nin çöküşünün yarattığı boşlukta St. Petersburg'a adım atan genç bir inşaat mühendisi, orada yalnızca bir ofis değil, sonradan Türkiye'nin en büyük uluslararası yüklenici holdinglerinden biri olacak yapının temelini attı. Erman Ilıcak, ODTÜ İnşaat Mühendisliği mezunu bir girişimci olarak Rönesans Holding'i kurduğunda, Orta Doğu ve Orta Asya pazarlarının bu denli belirleyici hale geleceğini kestirmek kolay değildi. Bugün şirket, Türkmenistan'dan Irak'a, Rusya'dan Batı Avrupa'ya 28 ülkede faaliyet gösteriyor ve 75.000'i aşkın çalışanıyla Türk özel sektörünün küresel ayak izinin simgelerinden biri haline geldi.
Ilıcak, 1990'larda Rusya'nın özelleştirme dalgasını fırsata çeviren az sayıdaki Türk iş insanından biridir. Başlangıçta inşaat ve gayrimenkul geliştirme üzerine odaklanan Rönesans, zamanla endüstriyel tesisler, enerji santralleri, hastaneler ve alışveriş merkezleri gibi çok katmanlı bir portföye sahip oldu. Ilıcak'ın stratejisinin özünde, salt müteahhitlik değil, projelerin finansman yapısını da şekillendirme kapasitesi yatmaktadır. Kendi ifadesiyle 'uluslararası finans üretme becerisi ile inşaat deneyimini birleştirmek', şirketin rakiplerinden ayrışmasının temel noktasıdır. Bu yaklaşım, kamu müşterilerinin ödeme gücünün sınırlı olduğu Orta Asya ve Orta Doğu piyasalarında özellikle kritik hale gelmiştir.
Rönesans'ın uluslararası portföyünde Türkmenistan özel bir ağırlık taşımaktadır. Şirketin endüstriyel kolu Renaissance Heavy Industries (RHI), Japon Kawasaki Heavy Industries ile birlikte Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ın yaklaşık 50 kilometre dışında Akhal bölgesinde dünyanın ilk doğal gazdan benzin üretim tesisini (GTG, Gas-to-Gasoline) inşa etti. Toplam yatırım bedeli 1,7 milyar dolar olarak açıklanan tesis, 2019'da devreye girerken Guinness Dünya Rekorları'na da girdi. Tesis yılda 1,785 milyar metreküp doğal gazı işleyerek 600.000 ton Euro-93 standartlarında benzin, 12.000 ton dizel ve 115.000 ton LPG üretme kapasitesiyle çalışmaktadır. 2022'de ise Rönesans, Türkmenhimya, Kawasaki ve Itochu Corporation ile GTG-2 projesi için mutabakat zaptı imzaladı; bu adım, ortaklığın tekil bir projeden stratejik bir platforma evrildiğine işaret etmektedir.
Rönesans'ın Türkmenistan'daki GTG tesisi, dünyanın ilk doğal gazdan benzin üretim fabrikası unvanıyla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi. 1,7 milyar dolarlık yatırım, Türk-Japon sanayi iş birliğinin küresel ölçekteki başarısını simgeliyor.
Orta Doğu'da Rönesans'ın gündemindeki önemli coğrafyalardan biri Irak'tır. Savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinin hız kazandığı 2010'lardan bu yana Türk müteahhitler, Irak'ın elektrik üretimi, yol ve konut altyapısındaki büyük açıklarını kapatmak için aktif biçimde teklif süreçlerine katılmaktadır. Rönesans, enerji ve endüstriyel altyapı alanındaki birikim ve finansman becerisini bu pazara taşımak üzere çeşitli temaslarda bulunmuştur. Şirketin sektördeki konumu, Iraq Business News ve Power Technology gibi sektörel yayınlarda takip edilen Irak'ın enerji kapasitesini artırma çabalarıyla kesişmekte; bu çerçevede Rönesans'ın orta vadede enerji santrali ve endüstriyel altyapı kategorisinde daha görünür hale gelmesi beklenmektedir. Irak hükümetinin önümüzdeki yıllarda ihaleye çıkarmayı planladığı projeler düşünüldüğünde, Türk müteahhitlerin bu rekabette güçlü bir konum taşıdığı değerlendirilmektedir.
Engineering News-Record (ENR) dergisinin yıllık küresel müteahhitlik sıralaması, sektörün nabzını tutan referans göstergelerden biridir. Rönesans, 2024-2025 döneminde ENR'nin 250 büyük uluslararası müteahhit listesinde ilk 50'ye girerken, daha önce Avrupa'nın en büyük ilk 10 uluslararası inşaat şirketi arasında sekiz yıl üst üste yer almayı başardı. Çalışan sayısı açısından ise Türkiye'nin en büyük özel sektör işverenlerinden biri konumundadır. Bu tablo, Ilıcak'ın 1993'teki kuruluş tezinin, yani finans ve inşaatı tek çatı altında buluşturmanın, uzun vadede sürdürülebilir bir rekabet avantajı yarattığının somut kanıtıdır.
2014 yılında Ilıcak, yönetim kurulu başkanlığı görevini kardeşi İpek Ilıcak Kayaalp'e devrederek onursal başkan unvanını aldı. ODTÜ İktisat mezunu olan İpek Ilıcak Kayaalp, bu göreve gelmeden önce holdingin hazine grubunu yönetmişti. Dünya Ekonomik Forumu'nun Genç Küresel Liderler programına dahil olan Kayaalp, şirketin kurumsal yönetim anlayışını ve sürdürülebilirlik gündemini derinleştirirken, Erman Ilıcak stratejik yatırım kararlarında danışman rolünü sürdürmektedir. Bu devir, Türk aile holdinglerinin kuşaklar arası geçişini profesyonel bir çerçeveye oturtmak açısından da örnek gösterilen vakalar arasında yer almaktadır. Erman Ilıcak'ın kurduğu uluslararası ağ ve proje geliştirme modeli, bugün İpek Ilıcak Kayaalp önderliğinde daha da genişletilmeye devam etmektedir.
Rönesans Holding'in hikayesi, Türk inşaat sektörünün daha geniş bir dönüşümünü de özetliyor. 1980'lerde ve 1990'larda salt işgücü ve maliyet avantajıyla elde edilen yurt dışı projeler, artık karmaşık finansman modelleri ve teknoloji ortaklıkları gerektiriyor. Kawasaki ile kurulan konsorsyum bunun en net örneğidir. Rönesans, yalnızca bina inşa etmekle kalmayıp projelerin hisse ve borç yapısını da tasarlayan bir yatırımcı kimliğine kavuşmuştur. Ilıcak'ın otuz yıl önce St. Petersburg'da yerleştirdiği temel, bu kimliğin altyapısını oluşturuyordu. Bugün Türkmenistan çöllerindeki sanayi komplekslerinden Irak'ın enerji altyapı ihtiyaçlarına uzanan geniş bir skalada rekabet eden Rönesans, Türk yükleniciliğinin küresel iddiaları konusunda güçlü bir referans olmayı sürdürmektedir.
■ MİZAN HABER
Türkiye Varlık Fonu'nun portföy yöneticisi Recep Biçer, Körfez'deki egemen servet fonlarıyla kurulan köprünün görünmez mimarlarından biri. Rakamlar büyük, beklentiler daha da büyük; ama gerçekleşen ile taahhüt edilen arasındaki mesafe henüz kapanmadı.
Türkiye'nin en büyük internet çıkışını yaratan girişimci, şimdi B2B yazılım ve yapay zeka destekli platformlara odaklanan yapılandırılmış bir melek portföyü inşa ediyor. Rakamlar ve tez net: tekrar eden gelir, ölçeklenebilir iş modeli, küresel adreslenebilir pazar.
Koç Holding CEO'su Levent Çakıroğlu, grubun 100. kuruluş yılında karbonsuzlaşmayı soyut bir taahhütten çıkarıp somut bir iş modeline dönüştürüyor. Enerji, otomotiv ve rafinaj cephelerinde eş zamanlı ilerleyen dönüşüm, yalnızca Türkiye'nin en büyük holdingini değil, sektörün tamamını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.