Sabancı Holding'in çimento kolu Çimsa, IFC'den 70 milyon dolar ve EBRD'den 50 milyon euro finansman sağlayarak Akdeniz havzasındaki fabrikalarını düşük karbon ekonomisine taşıma stratejisini hızlandırıyor. Bu dönüşümün mimarı olan CEO Umut Zenar, sektörü yeniden tanımlamayı hedefliyor.
Çimento sektörü, küresel karbondioksit emisyonlarının yaklaşık yüzde sekizinden sorumlu bir endüstri olarak iklim müzakerelerinin merkezinde yer almaya devam ediyor. Bu tablonun farkında olan Sabancı Holding'in yapı malzemeleri kolu Çimsa, son iki yılda uluslararası kalkınma bankalarından sağladığı 170 milyon dolar değerini aşan yeşil finansmanla Akdeniz havzasındaki üretim altyapısını yeniden şekillendiriyor. Şirketin Genel Müdürü Umut Zenar döneminde olgunlaşan bu strateji, Çimsa'yı yalnızca bir çimento üreticisi olmaktan çıkarıp sürdürülebilir yapı malzemeleri alanında küresel bir oyuncu konumuna taşıma amacı taşıyor.
2024 yılının son çeyreğinde Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Çimsa'ya 70 milyon dolarlık yeşil kredi açıkladı. IFC'nin Türkiye çimento sektörüne yönelik bu büyüklükteki ilk yatırımı olma özelliğini taşıyan kredi, enerji verimliliği modernizasyonu, güneş enerjisi paneli kurulumu ve alternatif hammadde kullanımının genişletilmesi gibi bileşenleri kapsıyor. IFC'nin açıklamasına göre bu yatırımlar hayata geçirildiğinde Çimsa'nın sera gazı emisyonlarının ton başına yaklaşık yüzde on oranında azalması bekleniyor. Kasım 2025'te ise Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Çimsa'nın Mersin tesisinde uygulanacak karbonsuzlaşma programını 50 milyon euro finansmanla destekleyeceğini duyurdu. EBRD bu adımdan önce 2024'te de Çimsa'ya 25 milyon euro kredi kullandırmıştı ve her iki kredi de bankanın Türkiye çimento sektörüne yönelik ilk finansman hamleleri olarak kayıtlara geçti.
Çimsa'nın karbonsuzlaşma stratejisinin odak noktası Mersin'deki entegre fabrikası. EBRD finansmanının büyük bölümü bu tesiste yeni bir kalsiyum alüminat çimentosu (CAC) fırınının inşasına ve mevcut gri ile beyaz çimento fırınlarındaki emisyon azaltım yatırımlarına tahsis edilecek. Şirket, dünyanın en büyük üç CAC üreticisinden biri olma konumunu korurken bu alanda kapasite büyütme yolunu da seçiyor. Öte yandan Çimsa'nın Akdeniz ayağı yalnızca Türkiye ile sınırlı değil: İspanya'nın Valencia bölgesindeki Buñol fabrikası 2021'de portföye katıldı ve şirketi dünya beyaz çimento üretiminde ikinci sıraya taşıdı. Buñol'da 4,2 milyon euro yatırımla kurulan güneş enerjisi santrali 2023'te devreye girdi; 11 bin panel ile yaklaşık 14 futbol sahası büyüklüğündeki bu tesis, fabrikanın yenilenebilir enerji payını somut biçimde yükseltiyor.
IFC ve EBRD'nin art arda verdiği yeşil krediler, Çimsa'yı Türkiye'nin uluslararası kalkınma finansmanına en fazla erişen sanayi şirketlerinden biri haline getirdi.
Umut Zenar, şirketin dönüşüm stratejisini üç kavramsal eksen üzerine oturttu: 'Çimentodan Yapı Malzemelerine', 'Yerelden Küresele' ve 'Griden Yeşile'. Bu çerçeve yalnızca bir kurumsal iletişim metni olarak kalmadı; IFC ve EBRD gibi kurumların standartlarını karşılayan proje dosyaları ve ölçülebilir taahhütler üzerinden somutlaştı. Çimsa, Bilime Dayalı Hedefler Girişimi (SBTi) tarafından onaylanan hedefleri kapsamında 2021 baz yılına göre 2033'e kadar Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarını ton başına yüzde 42,1 oranında azaltmayı taahhüt etti. Zenar döneminde şirketin BIST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi'nde yer alan tek çimento şirketi konumuna gelmesi de bu taahhütlerin yatırımcı nezdindeki karşılığını özetliyor.
Çimsa'nın bu hamleleri salt gönüllü sorumluluk anlayışıyla açıklamak eksik kalır. Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi (CBAM), 2026'dan itibaren çimento başta olmak üzere yüksek emisyonlu sektörlerin AB'ye ihracatını karbon maliyetiyle doğrudan ilişkilendiriyor. Valencia fabrikasıyla AB pazarında operasyonu bulunan Çimsa için bu düzenleme, yalnızca bir uyum yükümlülüğü değil aynı zamanda rakiplere karşı erken hareket etme fırsatı anlamına geliyor. Bloomberg HT'nin haberine göre Çimsa ABD'deki dağıtım yatırımını da devreye aldı; şirket 2030 yılına kadar 2,5 milyar dolar ciro hedefi koymuş durumda. Bu rakama ulaşmak için sürdürülebilir ürün portföyünü genişletmek, Akdeniz ve Atlantik ötesi pazar ağını güçlendirmek temel araçlar olarak öne çıkıyor.
Aralık 2025'te Sabancı Holding bünyesinde gerçekleşen atamalarla Umut Zenar, Stratejik Yatırımlar ve Operasyonlar Başkanlığına geçti; Çimsa genel müdürlüğü ise yeni atanan isme devredildi. Bu değişiklik, şirket içinde doğal bir liderlik rotasyonu olarak karşılandı. Söz konusu geçişin piyasa tarafından sakin karşılanmasının arka planında Çimsa'nın yeşil dönüşüm yatırımlarının belirli bir kurumsal olgunluğa ulaşmış olması yatıyor: IFC ve EBRD kredileri imzalanmış, SBTi hedefleri belgelenmiş, Buñol güneş santrali faaliyette. Karbonsuzlaşma yolculuğu artık tek bir isme bağlı bir vizyon değil, bilanço ve proje takvimlerine işlenmiş bir taahhüt niteliği taşıyor.
Çimsa hissesi BIST'te işlem görmeye devam ederken şirketin yeşil finansman erişimi, kurumsallaşan ESG puanları ve coğrafi çeşitliliği orta vadeli değerleme tartışmalarının gündeminde. Çimento sektöründe karbonsuzlaşma yatırımları kısa vadede maliyet kalemi olarak görünse de CBAM gibi düzenlemeler devreye girdikçe erken yatırımcının rekabet avantajına dönüşme potansiyeli taşıyor. Çimsa'nın IFC ve EBRD gibi güvenilir kurumsal yatırımcılarla çerçevelediği bu dönüşüm süreci, piyasada şirkete yönelik risk algısını aşağı yönlü baskılayan unsurlar arasında değerlendiriliyor. Ekonomim'in sektör analizlerine yansıdığı şekliyle, Türk çimento sektöründe düşük karbonlu üretime yatırım yapan öncü şirketlerin hem finansmana erişimde hem uluslararası satış fiyatlamasında avantajlı konuma geçeceği beklentisi güçleniyor.
■ MİZAN HABER
Türkiye Varlık Fonu'nun portföy yöneticisi Recep Biçer, Körfez'deki egemen servet fonlarıyla kurulan köprünün görünmez mimarlarından biri. Rakamlar büyük, beklentiler daha da büyük; ama gerçekleşen ile taahhüt edilen arasındaki mesafe henüz kapanmadı.
Türkiye'nin en büyük internet çıkışını yaratan girişimci, şimdi B2B yazılım ve yapay zeka destekli platformlara odaklanan yapılandırılmış bir melek portföyü inşa ediyor. Rakamlar ve tez net: tekrar eden gelir, ölçeklenebilir iş modeli, küresel adreslenebilir pazar.
Koç Holding CEO'su Levent Çakıroğlu, grubun 100. kuruluş yılında karbonsuzlaşmayı soyut bir taahhütten çıkarıp somut bir iş modeline dönüştürüyor. Enerji, otomotiv ve rafinaj cephelerinde eş zamanlı ilerleyen dönüşüm, yalnızca Türkiye'nin en büyük holdingini değil, sektörün tamamını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.