Takvimin İkinci Durağı: Aralık 2026'da Yürürlüğe Girecek Yasaklar

AB Yapay Zeka Yasası'nın uygulama takvimi 2 Ağustos 2026'daki şeffaflık hükümleriyle sınırlı değil. Düzenleme, 2 Aralık 2026'dan itibaren rıza dışı cinsel içerikli materyal veya çocukların cinsel istismarı materyali üreten yapay zeka sistemlerini doğrudan yasaklıyor.

Yasak ile Yükümlülük Farkı

Yasanın mimarisinde yasak ve yükümlülük ayrı kategoriler. Şeffaflık yükümlülükleri, sistemin belirli koşullara uyarak piyasada kalmasına izin veriyor; işaretleme, bildirim ve dokümantasyon şartlarını yerine getiren sağlayıcı faaliyetini sürdürebiliyor. Yasak kategorisinde ise koşullu bir alan yok: sistem tamamen piyasa dışı.

Bu ayrım, model sağlayıcıları ve platformlar açısından farklı teknik gereksinimler doğuruyor. Yükümlülük tarafında kayıt ve etiketleme altyapısı yeterliyken, yasak tarafında üretim aşamasında etkili içerik filtreleme ve kötüye kullanım tespiti gerekiyor.

Şeffaflık yükümlülüğü koşul getirir; yasak alan tartışmaya kapalıdır.

Takvimin Tamamı

Yasanın kademeli takvimi şöyle işliyor: 2 Ağustos 2026'da şeffaflık hükümleri ve model yükümlülükleri yürürlüğe girdi. 2 Aralık 2026'da yukarıdaki yasaklar devreye giriyor. Ek III'te sayılan yüksek riskli bağımsız sistemler, yani işe alım araçları, kredi skorlaması, eğitim, kolluk, sınır kontrolü ve kritik altyapı uygulamaları için tam uyum tarihi 2 Aralık 2027. Ek I kapsamındaki düzenlenmiş ürünlere gömülü yapay zeka için süre 2 Ağustos 2028.

Ceza tavanı 15 milyon euro veya küresel yıllık cironun yüzde 3'ü olarak belirlendi. Avrupa'ya ürün ya da hizmet sunan Türk teknoloji şirketleri için bu takvim, ürün yol haritasının hukuki kilometre taşlarıyla senkronize edilmesini zorunlu kılıyor.

■ MİZAN HABER