273 Milyardan 300 Milyara: İhracat Rekoru Borsada Hangi Kağıtları Taşıyor

Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) Ocak 2026'da açıkladığı kesin verilere göre, 2025 yılı mal ihracatı 273,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,5 artışa karşılık geliyor ve tarihsel bir zirveye işaret ediyor. Aralık 2025'te aylık bazda 26,4 milyar dolara tırmanan ihracat, tek aylık rekor olarak kayıtlara geçti. Hükümetin 2026 için belirlediği mal ihracatı hedefi ise 282 milyar dolar. Orta Vadeli Program projeksiyonları dikkate alındığında, 300 milyar dolar eşiği artık bir uzak ufuk olmaktan çıkıyor.

Otomotiv Lokomotif Olmaya Devam Ediyor

Sektörel dağılım incelendiğinde otomotiv ihracatının 41,5 milyar dolarla listenin tepesini koruduğu görülüyor. Ticaret Bakanlığı bu performansı 2025'in öne çıkan başarılarından biri olarak nitelendirdi ve 2026'da yeni rekorlar kırılması için destek programlarının sürdürüleceğini açıkladı. Ford Otosan ve Tofaş gibi entegre üretici şirketler bu büyümeden doğrudan pay alıyor. Borsa İstanbul'da ihracat oranı yüksek kağıtlar arasında sürekli olarak yer alan Ford Otosan, gelirlerin ciddi bir bölümünü döviz cinsinden elde etmesi nedeniyle kur oynaklığına karşı görece dayanıklı bir yapıya sahip.

Orta-Yüksek Teknoloji Sıçraması ve Savunma Sanayii

2025 verilerinde dikkat çekici bir başka kalem de teknoloji yoğun ürünlerin payındaki artış. Orta-yüksek teknolojili ürün ihracatı yüzde 10,6 artarak 102,1 milyar dolar olurken, yüksek teknolojili ürün ihracatı yüzde 12,7 yükselerek 9,9 milyar dolara ulaştı. Bu eğilim, savunma ve havacılık segmentini de kapsıyor. Aselsan'ın Borsa İstanbul'da son dönemde kaydettiği değer artışı bu tablonun piyasaya yansımasını özetliyor. Söz konusu ivmenin sürmesi halinde teknoloji odaklı ihracatçı şirketlerin borsadaki fiyatlama priminin de güçlenebileceği değerlendiriliyor.

Yüzde 50'nin üzerinde ihracat gerçekleştiren şirketlerin kümülatif borsa getirisi, yurt içi ağırlıklı endeks ortalamasını net biçimde aşıyor. Kur koruması, döviz geliri ve maliyet yapısının birlikte oluşturduğu tampon bu performansın temel belirleyicisi.

Döviz Geliri: Bir Kalkan mı, Bir Fırsat mı?

BİST'te ihracat odaklı şirketlerin yatırımcılar açısından oluşturduğu temel çekicilik, gelirlerinin büyük bölümünün döviz cinsinden olmasından kaynaklanıyor. Türk Hava Yolları, Arçelik, Vestel Beyaz Eşya, Tüpraş, Enka İnşaat ve Coca-Cola İçecek; piyasa analistlerinin ihracat oranı yüksek şirketler sepetinde sıklıkla yer verdiği kağıtlar arasında öne çıkıyor. Bu yapı, yurtiçi maliyet baskısını döviz kazancıyla kısmen dengeleme imkanı sunuyor. Ancak küresel talep koşulları ve hedef pazarlardaki büyüme hızı, döviz avantajı kadar belirleyici bir etken olarak analizlerde ağırlık kazanmaya başladı.

282 Milyar Dolar Hedefinin Riskli Tarafı

TİM Başkanı'nın son açıklamaları, 282 milyar dolarlık 2026 hedefine ulaşmak için rekabet gücünün korunmasının zorunlu olduğunun altını çiziyor. Buradaki temel kırılganlık maliyet enflasyonu ve reel kur. Lira bazında artan işgücü ve enerji maliyetleri, özellikle emek yoğun ihracat sektörlerinde kar marjlarını aşındırıyor. Öte yandan ABD'nin gündeme getirdiği ek gümrük tarifeleri ve Avrupa'daki büyüme yavaşlaması, Türkiye'nin ana ihracat pazarlarında talep riski yaratıyor. Tüm bu değişkenler göz önüne alındığında, 300 milyar dolar eşiğinin ancak 2027 yılında, olumlu küresel konjonktür altında aşılabileceği öngörülüyor.

Yatırımcı Bakış Açısı: Sepet Mantığı Öne Çıkıyor

Piyasa katılımcıları arasında giderek yaygınlaşan bir yaklaşım, BİST'te ihracatçı şirketleri bir portföy sepeti olarak ele almak. Bu yaklaşımın arkasındaki mantık basit: tek bir kağıdın operasyonel riskine maruz kalmadan, ihracatın toplam büyümesinden pay almak. Otomotiv, savunma, beyaz eşya, gıda ve enerji gibi farklı ihracat sektörlerini kapsayan çeşitlendirilmiş bir sepet, hem kur hem de talep oynaklığına karşı görece denge sağlıyor. 273,4 milyar dolarlık 2025 performansının ardından borsada bu tematik yaklaşım, geçen yıla göre çok daha somut bir veri tabanına oturuyor.

■ MİZAN HABER