
Fiyat Düşerken Rekor Alım: Merkez Bankaları Çeyrekte 289 Ton Altın Aldı
Altın on yılın en sert çeyreklik değer kaybını yaşarken merkez bankaları net 289 ton alım yaptı. Yıllık bazda yüzde 62 artış, serinin en güçlü ikinci çeyreği anlamına geliyor.
Hedge fonlar ve yönetilen para hesapları, COMEX altın vadeli işlem piyasasında tarihi boyutlara ulaşan uzun pozisyonlar taşıyor. Bu yoğunlaşma hem rallinin motorunu hem de kırılganlığının kaynagını oluşturuyor.

New York Emtia Borsası'nda (COMEX) altın vadeli sözleşmelerine yönelik spekülatif ilgi, son dönemde piyasa analistlerinin yakından izlediği seviyelere ulaştı. ABD Emtia Vadeli İşlem Komisyonu'nun (CFTC) her hafta yayımladığı İşlemcilerin Taahhütleri (COT) raporu, yönetilen para hesaplarının ve büyük spekülatörlerin net uzun pozisyonlarının son dönemde 170.000 ila 261.000 kontratlık bant arasında gezindiğini ortaya koyuyor. Her biri 100 troy onsu temsil eden bu kontratlar, söz konusu rakamların büyüklügünü somutlaştırmak açısından yeterince çarpicidir.
CFTC'nin en güncel COT verilerine göre, 12 Haziran 2026 haftasında altın vadeli işleme yönelik spekülatif net uzun pozisyonlar 173.800 kontratta seyretti; bir önceki hafta 176.000 olan seviyeden hafif geriledi. Ancak bu küçük düzelme, daha geniş tablodaki aşırım yogunlasmayı gizlememeli. Yönetilen para kategorisi (hedge fonlar ve emtia işlem danışmanları), uzun süre boyunca 260.000'i asan brüt uzun pozisyon tasimiştir. Uzmanlara göre bu oran, 2014'ten bu yana izlenen tarihsel dağılamda 73. yüzdelik dilime karşılık geliyor; başka bir deyişle pozisyonlanma, son on yılın büyük çogunlugundan daha agresif.
Bu yoğunlaşmanın arka planını okumak, piyasanın istigini anlamak açısından kritik. Altın, Ocak 2026'da troy onsu başına 5.589 dolar ile tarihinin en yüksek seviyesini gördü. Bu tırmanışın motor kuvvetleri üç ayak üzerinde duruyor: ABD'nin genisleyen ticaret savaşlarından kaynaklanan küresel belirsizlik, merkez bankalarının on yıllar boyu süren altın biriktirme politikasında rekorlar kırılan bir ivmeye kavuşması ve uzun vadeli dolar değerine duyulan yapısal kuşku. Bloomberg ve Reuters'in takip ettiği verilere göre, hedge fonların altın sepetindeki ortalama ağırlığı 2024 sonu ile 2025 yılı boyunca çarpici bir yükselis kaydetti. Goldman Sachs ve JP Morgan gibi kurumlar, bu dönemde yayın ladiklari araştırma raporlarında merkez bankası talebini altına yönelik uzun vadeli desteği saglamlaştiran birincil unsur olarak tanımladı.
Spekülatif net uzun pozisyonlar 173.000 kontratin üzerinde seyrederken, her bir anlık duygu değişimi onlarca milyon dolarlık kademeli tasfiyeyi tetikleyebilir.
Piyasanın mevcut dinamiğinde dikkat çekici olan, rallinin hem besleyicisinin hem de en belirgin kırılganlık noktasının aynı unsur olması. Büyük spekülatif uzun pozisyonlar, arz yönlü herhangi bir baskı yokken yalnızca talep yönlü inan güçlüyle fiyatı yukarı iten bir kaldiraç işlevi görür. Ancak bu kalabalık yapı, duygu değişimlerine karsi son derece hassas bir piyasa yapısı oluşturur. Metalcharts ve MacroMicro gibi COT verisi izleme platformları, geçmis dönemlerde net uzun pozisyonların yüzdelik diliminin 80. eşiği aştığında ortalama 6 ila 12 haftalık düzeltme süreçlerinin siklastigini gösteriyor. Büyük bir spekülatörün pozisyon kapatmaya başlaması, diğer işlemcilerde zincirleme satış emirlerini tetikleyerek kısa vadeli volatiliteyi keskin biçimde artırabilir. Nitekim araştirma şirketi Forex.com'un teknik analizinde, COT baskısının altının konsolidasyon üçgenini aşağı kirabileceği senaryoya dikkat çekilmektedir.
COMEX pozisyonlanması, Türkiye gibi altın ithalatçisi ve yatırımcısı olarak güçlü bir geleneге sahip ekonomiler açısından çift katmanlı bir okuma gerektiriyor. Birincisi, yoğun spekülatif uzun pozisyon, dolar bazlı altın fiyatının ek makro tetikleyici olmaksızın mevcut seviyelerden kısa vadede belirgin bir yukarı hareket yapmasıni zorlaştiriyor. Ikincisi, Türk lirası üzerindeki kronik kur baskısı göz önünde bulundurulduğunda, TL bazlı altın fiyatlamaları spekülatif pozisyonlardaki olası çözülmeden bağımsız olarak varlıgini sürdürebilecek bir koruma işlevi sunmaya devam etmektedir. Borsa İstanbul Kiymetli Madenler ve Kiymetli Taşlar Piyasası'nda işlem hacminin arttiğini gösteren veriler de bu çift katmanlı anlatının yansıması olarak değerlendirilebilir.
Goldman Sachs Emtia Araştırma birimi, 2026 yılı başında hazırladığı raporda altın için yapısal destek sağladığını düsündügü unsurları merkez bankası alım talepleri, ABD borç dinamikleri ve jeopolitik koruma isteğinin üçlüsünde toplamıstir. JP Morgan'ın global emtia strateji ekibi de benzer bir çercevede altın için orta vadeli pozitif görünümü korumakla birlikte, spekülatif konumların sıkışmışlıgi nedeniyle kısa vadeli geri çekilme riskine karsi temkinli bir dil tercih etmektedir. Analistlerin büyük ölçüde hemfikir olduğu nokta su: fiziksel talep (özellikle merkez bankaları ve Asya perakende yatirimi) spekülatif kalabalıklaşmaya karşın fiyatlar için bir zemin teşkil etmeye devam etmektedir. Bu çerçevede COMEX verileri, doğrudan bir fiyat tahmincisi olmaktan çok piyasanın ruh halini yansıtan bir termometre olarak okunmalıdır.
Piyasa katılımcıları önümüzdeki haftalarda iki temel göstergeyi mercek altına alacak. Ilki, CFTC'nin haftalık COT verisinde yönetilen para hesaplarının net uzun pozisyonunun 150.000 kontrat altına düsüp düsmeyecegi. Bu eşik asildığinda tarihsel olarak daha hızlı tasfiye süreçleri baslamiştir. Ikincisi, dolar endeksinin (DXY) seyri ve ABD Hazine tahvil getirilerindeki volatilite. Spekülatiflerin altın tutma maliyetini belirleyen faiz ortamı, pozisyon kapatma kararlarında belirleyici bir etken olmaya devam etmektedir. Piyasa tarihinin gösterdigi gibi, en kalabalık teknede oturmak en güvenli yer değildir; ancak tekneyi su üstünde tutan dalgayı doğru okuyabilmek, asıl yatırım becerisinin sınandığı andır.
■ MİZAN HABER