Körfez'le 30 Milyar Dolarlık Denklem: Hangi Sektörler Büyütüyor?

Türkiye ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi altı ülke arasındaki ticaret hacmi, son üç yılda hızlanan bir momentumla 30 milyar dolar bandına yaklaşıyor. Körfez'de kalan petrodolar fazlasının üretken yatırımlara yönelme iştahı ve Türkiye'nin sanayi kapasitesindeki derinlik, iki tarafı birbirini tamamlayan bir ekonomik geometriye sürüklüyor. Resmi verilerin henüz konsolide edilmediği 2025 yılsonu tahminleri, bu rakamın 28 ile 32 milyar dolar aralığında şekillendiğine işaret ediyor.

BAE Öncü, Suudi Arabistan Yakın Takipte

Körfez bloğu içinde Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı konumunu Birleşik Arap Emirlikleri koruyor. 2025'in ilk yarısında BAE'ye yapılan ihracat yüzde 64,5 oranında sıçrayarak 3,26 milyar dolara ulaştı. Bu ivme büyük ölçüde mücevher ve kuyumculuk sektöründen kaynaklandı: yalnızca bu kalemde 1,81 milyar dolarlık ihracat gerçekleşti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre BAE, 2025 yılı genelinde Türkiye'nin sekizinci büyük ihracat pazarı olarak kapandı ve yıllık ticaret hacmi 7,82 milyar doları aştı. Suudi Arabistan ise aynı dönemde 8 milyar dolar eşiğini geçerek tablo içindeki ağırlığını artırdı. Katar ve Kuveyt ile hedef ise her iki ülkeyle ayrı ayrı 5 milyar dolarlık hacimlere erişmek olarak belirlendi.

Müteahhitlik ve Altyapı: Türkiye'nin Körfez'deki En Derin Kökü

Hizmet ticareti rakamlarına yansımasa da katma değer açısından belirleyici olan sektör, inşaat ve müteahhitliktir. Türk müteahhitler, son on yılda Körfez genelinde 400'ü aşkın projeye imza attı; bu projelerin toplam değeri 30 milyar doları geçti. Suudi Arabistan'ın EXPO 2030 hazırlıkları ve 2034 FIFA Dünya Kupası altyapı programları, bu iş koluna yönelik yeni sipariş kapılarını aralıyor. Katar'da ise Türk firmaların pandemi öncesi dönemden bu yana kurduğu saha ağı, yeni ihaleler için zemin oluşturuyor. Businesswire'ın Nisan 2025 tarihli Orta Doğu İnşaat Sektörü raporuna göre BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye, bölgesel inşaat pastasının 2029'a kadar yıllık ortalama yüzde 6,5 büyüyeceği öngörülen segmentini paylaşıyor.

Türk müteahhitler son on yılda Körfez genelinde 400'ü aşkın projeye imza attı; toplam proje değeri 30 milyar doları geçti.

Savunma ve Teknoloji: Hızlanan Ama Henüz Olgunlasmayan Eksen

Cumhurbaskanligi'nin 2025 sonbaharinda gerceklestirdigi Körfez turu kapsamında Kuveit, Katar ve Umman ile toplam 24 isbirligi ve ortaklık anlasmasina imza atildi. Bu anlasmalarin önemli bir bölümü savunma sanayii ile ileri teknoloji alanlarini kapsiyordu. Bayraktar insansız hava araçlari platformunun Körfez medyasindaki görünürlügü ve bölge devletlerinin savunma ithalatini çesitlendirme iradesi, bu eksenin potansiyelini büyütüyor. Atlantic Council'in Türkiye-Körfez iliskileri üzerine kaleme aldığı analize göre iki taraf arasında yalnızca ticarette değil, ortak üretim ve teknoloji transferi modellerinde de müzakereler sürdürülüyor.

Tekstil, Gida ve Turizm: Hacmin Kemik Yapısı

Ihracat sepetinin istikrarli kalemlerini tekstil, hazir giyim, mobilya, ev tekstili ve gida oluşturuyor. Körfez tüketicisinin Türk markalarina duydugunun organic sempati, bu kategorilerdeki talebi reklamdan bağımsız kilmaya basliyor. Moda ve yapı malzemeleri kategorileri, BAE'deki Türk ihracatinin her yıl büyüyen iki ögesi olmaya devam ediyor. Turizm tarafında ise denklem terstir: Körfez vatandaslari Türkiye'ye akinken, Türkiye'den Körfez'e giden ziyaretçi sayisi görece sınırlı. Bu asimetri, turizm hizmetlerinin Türkiye lehine net katkı ürettigini gösteriyor. 2025 verilerine göre BAE ve Suudi Arabistan, Türkiye'ye gelen üst gelir grubundan turistlerin en büyük iki kaynak ülkesi arasında yer aldı.

Finans ve Yatırım: Körfez Sermayesi Türkiye'ye Akarken

Ticaret rakamlarinin ötesinde, Körfez'in Türkiye'deki varlık istahlari artmaya devam ediyor. BAE ile çerceve anlasmalari çerçevesinde taahhüt edilen yatırım miktarinin 50 milyar doları astigi, bu toplamdan önümüzdeki dönemde 30 milyar doların harekete geçirilmesinin planlandigi bildirildi. Enerji, savunma, finans, perakende ve ulasim, yatırım öncelik siralamasinda öne çikan sektörler olarak belirlendi. Katar Yatırım Otoritesi ile Suudi kamu servet fonlarinin Türk gayrimenkul ve altyapı projelerindeki varligi ise portföy yatirimi boyutunu güçlendiriyor.

100 Milyar Dolar Hedefi Gerçekçi mi?

Türk yetkilileri ve Arap Birligi üyesi muhataplari, ticaret hacmini 100 milyar dolara taşıma vizyonundan söz ediyor. Ancak bu hedefin doğru referans çerçevesine oturtulmasi gerekiyor: söz konusu rakam yalnızca KİK'i değil, tüm Arap Birligi ülkelerini kapsayan bir projeksiyon. Körfez alt kümesiyle sınırlı tutuldugunda bile senaryo zorlayici olmakla birlikte imkansiz değil. Türkiye'nin 2025'te ihracatini rekor seviyeye taşıdığı ve Körfez blogunun yüksek büyüme dönemine girdigi konjontürde, yıllık çift haneli büyüme hizlari bu yolu açik tutuyor. Bununla birlikte kur volatilitesi, lojistik maliyetler ve ikili anlasmalarin uygulama hızı, seyrin belirleyici degiskenleri olmaya devam edecek.

■ MİZAN HABER