OKS Fonlari Enflasyonu Geçti, Ama Yeni Sistem Yatırımları Yeniden Sekillendiriyor

Türkiye'nin otomatik katilim sistemi (OKS), 2025 yilini hem büyüme hem getiri açısından rekor rakamlarla kapattı. Emeklilik Gozetim Merkezi (EGM) verilerine göre OKS ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) toplam fon büyüklüğü Mart 2026 itibarıyla 2,35 trilyon TL'yi astı; katilimci sayisi da 17,9 milyona ulasarak sistemin kurulusundan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bu tablo, piyasa analistlerinin yıl basında ortaya koydugu iyimser senaryolari dahi geride birakıyor.

Nominal Getiri Yüzde 60'i Aştı

2025 yılı genelinde BES ve OKS kapsamindaki fonların sistem ortalaması nominal bazda yüzde 60,9 getiri kaydetti. Aynı dönemde TUIK'in açıkladığı yıllık enflasyon yüzde 30,89 olarak gerçekleşti. Bu iki rakam bir arada değerlendirildiğinde, ortalama reel getirinin yaklaşık yüzde 23 dolayında kaldığı görülüyor. Söz konusu performans, yılın basındaki piyasa beklentilerinin belirgin biçimde üzerinde seyiretti. Sigorta sektörü yayini Sigorta Haber'in aktardiğı verilere göre BES fon evreninde 57 ayrı fon, yüzde 40 üzerinde getiri elde etmeyi başardı.

Altın ve Kıymetli Maden Fonlari Zirvede

Fon kategorileri arasında en dikkat çekici performans kıymetli maden ve katılım fonlarından geldi. Sisteme dahil altın ağırlıklı fonların yıllık ortalama getirisi yüzde 100'ü aşarken Katilim Emeklilik'in Kiymetli Madenler Katilim Emeklilik Yatırım Fonu (KJM) yüzde 139 ile tüm BEFAS universe'inin en yüksek getirisini kaydetti. Faizsiz enstrümanların ve kira sertifikalarının güçlü performansı, katılım bankacılığı tabanındaki OKS katılımcılarının sistemden ayrılma oranlarını da belirgin biçimde düşürdü.

OKS'in 2025 sistem ortalaması yaklaşık yüzde 23 reel getiriyle kapandı. Bu rakam, birçok gelişmiş piyasa emeklilik fonunun uzun dönemli hedeflerini tek yılda yakalayan bir performansı temsil ediyor.

TES'in Girisine Kadar Surecek Denklemi

Fon performansindaki bu parlak tablonun arka planinda, önümüzdeki dönem için belirleyici bir politika degişikliği sekilleniyor. Hükümet, 2026 yılının ikinci yarısında Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'ni (TES) hayata geçirmeyi planlıyor. WTW ve HUB International'ın yayımladığı analizlere göre TES, OKS'ten köklü biçimde ayrıştığı noktasında en önemli özelliğini taşıyor: İşveren katkısı. Mevcut OKS'te çalışanın brüt ücretinin yüzde 3'ü sisteme aktarılırken işveren herhangi bir ek katkı yükümlülüğü taşımıyor. TES'le birlikte bu yapı, çalışan yüzde 3, işveren yüzde 2 ve devlet yüzde 1 seklinde üçlü katkı mimarısına dönüşecek.

Devlet Katkisi Oranı Dusuyor

Sistemin yeniden tasarlanması sürecinde BES tarafında da önemli bir ayarlama gündemde. P.A. Turkey'in aktardığına göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, mevcut BES'teki devlet katkısı oranını yüzde 30'dan yüzde 20'ye indirmeyi değerlendiriyor. Bu adımın, sistemin genişlemesiyle birlikte bütçe üzerinde artan katkı yükünü dengelemek amacıyla atıldığı değerlendiriliyor. Söz konusu değişiklik henüz netleşmemiş olmakla birlikte, yatırımcı ve sigorta şirketi çevrelerinde yakından takip ediliyor.

On Yıl Kilit: Yatırımcı İçin Ne Anlam Ifade Ediyor

TES'in bir diğer öne çikan unsuru, fonlara erişim süresi. Hazırlanan taslağa göre sistemde en az 10 yıl kalmak zorunlu tutulacak; kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş emeklilik eşiği olarak belirleniyor. Bu çerçeve, fon yöneticileri açısından uzun vadeli varlık tahsisi stratejileri geliştirme imkanı doğuruyor; ancak likidite kaygısı taşıyan bireyler için sistemden ayrılma tercihini mevcut OKS'e kıyasla çok daha maliyetli kılıyor. Asgari kıdem tazminatı haklarının TES'ten bağımsız kalacağına dair hükümet açıklaması ise işveren kesiminin en sık dile getirdiği belirsizliği gideriyor. TES takviminin netleşmesi ve BES devlet katkısına ilişkin kararın kesinleşmesiyle birlikte özel emeklilik şirketlerinin hem fon stratejilerini hem de ürün portföylerini gözden geçirmesi kaçınılmaz görünüyor.

Piyasa Beklentisiyle Karsilastirildiginda

Sonuç itibarıyla, OKS fonlarının 2025 yılı performansı nominal ve reel bazda piyasa beklentilerini karşıladı, hatta birçok kategoride aştı. Kıymetli maden ve katılım fonlarındaki istisnai getiriler toplam sistem ortalamasını yukarı çekti. Bununla birlikte TES'e geçiş takvimi, önümüzdeki yıllarda elde edilecek getirilerin yapısını ve fon akışlarının yönünü köklü biçimde değiştirebilir. Sektör aktörlerinin ve kurumsal yatırımcıların bu reformun ikincil etkilerini; kıdem tazminatı fonu yönetiminden şirket nakit akışlarına kadar geniş bir perspektiften değerlendirmesi gerekecek.

■ MİZAN HABER